نشریه علوم و مهندسی سطح

نشریه علوم و مهندسی سطح

مروری بر فرایند پوشش‌دهی اصطکاکی (Friction Surfacing) با تمرکز بر سیستم‌های آلومینیوم-آلومینیوم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل، دانشکده مهندسی مواد و صنایع.
10.22034/issst.2026.2107397.1690
چکیده
پوشش‌دهی اصطکاکی (FS) یک فرایند حالت جامد برای ایجاد پوشش‌های فلزی با قابلیت اتصال متالورژیکی با زیرلایه است. در این فرایند، میله‌ای مصرف ‌شونده تحت اثر هم‌ زمان دوران، نیروی محوری و تغییر شکل پلاستیک قرار می‌گیرد و ماده‌ی نرم ‌شده به سطح زیرلایه منتقل می‌شود. کیفیت و عملکرد پوشش حاصل به پارامترهای فرایند، ترکیب شیمیایی و وضعیت متالورژیکی اولیه‌ی میله مصرفی وابسته است. در این مقاله، مطالعات انجام ‌شده درباره‌ی فرایند FS در سیستم‌های آلومینیم–آلومینیم با تمرکز روی اثر پارامترهای فرایند بر هندسه و کیفیت پوشش، تحولات ریزساختاری و خواص مکانیکی و تریبولوژیکی، تأثیر عملیات حرارتی پیش و پس از فرایند و توسعه‌ی ساختارهای چندلایه (MLFS) مرور و مقایسه شده‌اند. نتایج مطالعات نشان می‌دهد که تغییر سرعت دورانی، سرعت پیشروی و نیروی محوری می‌تواند بر انتقال ماده، ابعاد پوشش، کیفیت فصل مشترک و در میزان ریز شدن دانه‌ها اثر بگذارد. همچنین، تغییر وضعیت اولیه‌ی میله مصرفی و اعمال عملیات حرارتی پس از فرایند می‌تواند موجب تغییر ریزساختار، سختی و رفتار سایشی پوشش شود. در ساختارهای MLFS نیز، تاریخچه حرارتی–مکانیکی و تغییرات ریزساختار و بافت بلوری در ارتفاع ساختار بر خواص نهایی تأثیرگذار است. با وجود پیشرفت‌های حاصل ‌شده، ارتباط کمی و یکپارچه میان شرایط اولیه ماده مصرفی، پارامترهای فرایند، کیفیت اتصال و خواص نهایی پوشش همچنان نیازمند بررسی بیشتر است. ازاین‌رو، انجام مطالعات نظام‌مند برای توصیف روابط فرایند–ریزساختار–خواص و تعیین شرایط مناسب پوشش‌دهی در سیستم‌های آلومینیم–آلومینیم ضروری به نظر می‌رسد و در نهایت، محدودیت‌ها، چالش‌های موجود و زمینه‌های مناسب برای تحقیقات آینده مورد بررسی قرار می‌گیرند.
کلیدواژه‌ها